Kan je dure opleidingen terugvorderen?

Michaël Zahlen

Het is een vaak gehoorde klacht van (veelal familiale) bedrijfsleiders:
waarom zou ik mijn medewerkers een dure opleiding geven als ze deze opleiding alleen maar gebruiken om elders een beter betaalde job te vinden? Het antwoord is duidelijk: is het beter van niet-opgeleide werknemers te hebben? Een bedrijf is maar zo sterk als zijn zwakste schakel. Je leest het ook elders nog op deze website als toelichting van het panelgesprek over Opleidingen. Opgeleid personeel is een troef voor elke onderneming, groot en/of klein. Bovendien kan een dure opleiding in bepaalde omstandigheden ook teruggevorderd worden van een werknemer die ontslag neemt.

Een bedrijf is maar zo sterk als zijn zwakste schakel. Eén van de bezwaren van sommige bedrijfsleiders tegen (dure) opleidingen is nog altijd dat het betrokken personeelslid dankzij de verworven kennis zijn diensten aan een beter betalende werkgever zou gaan aanbieden.

Mag een werkgever het bedrag van zijn investering in een dure opleiding terugvorderen wanneer het betrokken personeelslid ontslag neemt? We vroegen het aan een expert van HDP-Arista. Michaël Zahlen, Legal Expert HDP zocht het voor onze lezers uit.

Mag een werkgever het bedrag van zijn investering in een dure opleiding terugvorderen wanneer het betrokken personeelslid ontslag neemt? Dat is deels mogelijk. De werkgever mag immers een clausule in de arbeidsovereenkomst opnemen (het scholingsbeding) waarbij de werknemer zich ertoe verbindt een deel van de opleidingskosten terug te betalen mocht hij de onderneming verlaten vóór het einde van een overeengekomen periode. Er dient op gewezen dat die clausule alleen geldt voor werknemers met een arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur die jaarlijks meer dan 30.327 EUR (brutobedrag) verdienen (bedrag 2010).

Een beding dat aan strikte voorwaarden is onderworpen …

Het scholingsbeding moet, voor elke werknemer afzonderlijk, schriftelijk worden vastgesteld, uiterlijk op het ogenblik van de aanvang van de opleiding.

Het beding moet de volgende punten vermelden:

  • een omschrijving van de overeengekomen opleiding, de duur van de opleiding en de plaats waar de opleiding zal worden gegeven;
  • de prijs van de opleiding of minstens de punten op basis waarvan de waarde van de opleiding kan worden geschat;
  • de begindatum en de geldigheidsduur (maximum 3 jaar) van het scholingsbeding;
  • het bedrag dat de werknemer zal terugbetalen mocht hij het bedrijf verlaten vóór het einde van de geldigheidsduur van het scholingsbeding.

… dat alleen van toepassing is in bepaalde situaties …

Het scholingsbeding kan niet worden ingeroepen als de overeenkomst wordt verbroken:

  • tijdens de proefperiode;
  • door de werkgever zonder dringende reden;
  • door de werknemer omwille van een dringende reden;
  • als gevolg van een herstructurering.

… voor bepaalde opleidingen …

Ook de opleiding moet aan een aantal voorwaarden voldoen:

  • het betreft een specifieke opleiding op basis waarvan nieuwe professionele vaardigheden kunnen worden verworven die eventueel ook buiten de onderneming kunnen worden gevaloriseerd;
  • de opleiding mag niet voortvloeien uit een wettelijke of reglementaire bepaling voor de uitoefening van het beroep waarvoor de werknemer is aangeworven;
  • het aantal opleidingsuren bedraagt minimum 80 uur;
  • de waarde van de opleiding moet minstens gelijk zijn aan het dubbele van het gemiddeld gewaarborgd minimum maandinkomen (huidige waarde 2010: 2 x 1.415,24 EUR = 2.830,48 EUR).
  • Als die voorwaarden niet zijn vervuld, wordt het scholingsbeding als onbestaand beschouwd.

…en voor beperkte terugbetalingen

De wet beperkt het bedrag van de terugbetaling die de werkgever mag vragen op basis van het moment waarop de werknemer het bedrijf verlaat:

Vertrek van de werknemer
Terug te betalen bedrag

Vóór 1/3 van de overeengekomen periode
80 %

Na 1/3 en vóór 2/3 van de overeengekomen periode
50 %

Na 2/3 van de overeengekomen periode
20 %

Voorts mag dat bedrag nooit hoger zijn dan 30 % van het jaarloon van de werknemer.

Michaël  Zahlen
Legal expert HDP
www.hdp-arista.be

Webdesign Desk02